Alzheimer a demencja – różnice

 

pacjentka z demencją w towarzystwie opiekunki

Wiele ogłoszeń, dostępnych na naszej stronie internetowej, dotyczy opieki nad seniorami, zmagającymi się z otępieniem. Jak odróżnić demencję od Alzheimera? Z jakimi problemami może spotkać się opiekunka? Oto najważniejsze informacje o tej przypadłości.

Demencja starcza a Alzheimer – jak w medycynie definiuje się te choroby?

Niemiecka ludność, tak samo, jak polska, należy do społeczeństw starzejących się, co oznacza  zmniejszanie się liczby urodzeń oraz wzrost długości życia. Wzmożone zapotrzebowanie na prywatną opiekę wynika jednak nie tylko z tego faktu – według najnowszych szacunków epidemiologicznych, w Niemczech mieszka około 1,6 mln osób z demencją, wśród których większość cierpi na Alzheimera. Otępienie jest zresztą obecnie siódmą najczęstszą przyczyną zgonów wśród wszystkich chorób i jedną z głównych przyczyn niepełnosprawności oraz uzależnienia wśród osób starszych na całym świecie. O tym, czym się różni demencja od Alzheimera, jeszcze dokładniej opowiemy, na początek warto jednak zapoznać się z ogólną definicją choroby, opracowaną przez Światową Organizację Zdrowia: 

Demencja to zespół objawów – zwykle mających charakter przewlekły lub postępujący – który prowadzi do pogorszenia funkcji poznawczych (tj. zdolności przetwarzania myśli), w stopniu wykraczającym poza to, czego można by oczekiwać od zwykłych konsekwencji starzenia się biologicznego. Wpływa na pamięć, myślenie, orientację, rozumienie, obliczenia, zdolność uczenia się, język i osąd. Świadomość nie jest naruszona. Upośledzeniu funkcji poznawczych często towarzyszą (a czasami są one poprzedzone) zmianami nastroju, kontroli emocjonalnej, zachowania lub motywacji.

Istotnym faktem jest także to, że otępienie ma różne odmiany, może być również spowodowane przez różnorodne czynniki, takie jak choroby i urazy, a więc wspomniany Alzheimer czy udar mózgu. Co więc należy zapamiętać na początek? Demencja starcza a Alzheimer to nie to samo, jednak jest to jedna z postaci otępienia. Przytoczymy jeszcze krótką definicję Alzheimera, opracowaną przez Ministerstwo Zdrowia:

Choroba Alzheimera jest chorobą zwyrodnieniową mózgu, która nieodwracalnie niszczy jego komórki nerwowe. Przebieg choroby różni się u każdej osoby, wyróżnić można jednak trzy jego zasadnicze etapy.

Czym się różni demencja od Alzheimera? 

Alzheimer a demencja – jak je rozróżnić? Trzeba przyznać, że jest to dla wielu osób dość spory problem. Na początku trzeba powiedzieć, że na pewno nie należy używać tych terminów zamiennie, demencja to pojęcie ogólne, dotyczące wszystkich objawów i jednostek chorobowych, wpływających na funkcjonowanie mózgu seniora. Alzheimer jest natomiast jedną z przyczyn otępienia, stanowiąc około 60-80% wszystkich diagnoz. Upraszczając, każda osoba, chorująca na Alzheimera, cierpi na demencję. Niekoniecznie jednak u wszystkich seniorów, zmagających się z otępieniem, przyczyną będzie Alzheimer. A demencja – co istotne – może być spowodowana także otępieniem naczyniopochodnym, otępieniem z ciałami Lewy’ego, otępieniem czołowo-skroniowym oraz innymi, np. w przypadku zakażenia HIV i w chorobie Parkinsona.

Demencja a Alzheimer – wczesne objawy

Skoro omówiliśmy już kwestię tego, jakie różnice występują pomiędzy Alzheimerem a demencją, pora poznać objawy tej konkretnej przyczyny otępienia. Jako opiekunka lub opiekun osoby starszej nie pełnisz funkcji pielęgniarki, jednak w przypadku zauważenia niepokojących zachowań (jeśli jeszcze nie ma postawionej diagnozy) lub pogorszenia stanu seniora (jeśli diagnoza już jest znana), koniecznie należy zgłosić odpowiednie informacje rodzinie. Jakie są etapy tej przykrej choroby? Przebieg dzieli się na cztery fazy:

  • Predemencja
    • Trudności z przypominaniem sobie niedawno zapamiętanych faktów,
    • Niemożność zapamiętywania nowych informacji,
    • Uszkodzenie pamięci semantycznej,
    • Subtelne zaburzenia funkcji poznawczych.
  • Wczesny etap
    • Narastające problemy z pamięcią oraz umiejętnością uczenia się,
    • Utrata poczucia czasu,
    • Gubienie się w znajomych miejscach,
    • Zubożenie słownictwa i zmniejszenie fluencji językowej,
    • Pogorszenie koordynacji ruchowej w nieznacznym stopniu (chory jest w stanie np. sam się ubrać, ale zaburzone zostają funkcje kognitywne).
  • Umiarkowany etap
    • Zapominanie o ostatnich wydarzeniach oraz nazwisk ludzi, 
    • Gubienie się w domu,
    • Coraz większe trudności z komunikacją, 
    • Potrzeba pomocy w codziennych czynnościach (brak samodzielności),
    • Zmiany w zachowaniu, m.in. błądzenie i powtarzanie pytań,
    • Pojawiają się trudności językowe, chory traci umiejętności czytania oraz pisania,
    • Senior staje się agresywny, stawia opór opiekunom.
  • Zaawansowany etap
    • Nieświadomość czasu i miejsca,
    • Trudności z rozpoznaniem krewnych i przyjaciół,
    • Całkowity brak samodzielności,
    • Trudności z chodzeniem, aż do całkowitej utraty mobilności,
    • Zmiany w zachowaniu, które mogą się nasilać i obejmować agresję,
    • Ograniczona fluencja językowa. 

Podsumowując ten akapit, na pewno ważną różnicą między demencją a Alzheimerem jest to, że otępienie, w zależności od przyczyny, może mieć bardzo różny przebieg, czasami zdarza się, że nawet stosunkowo łagodny. Niestety, Alzheimer zawsze prowadzi do śmierci chorego.

Demencja a Alzheimer – jak zajmować się seniorem?

Demencja, Alzheimer, a także otępienie z ciałami Lewy’ego, czy otępienie czołowo-skroniowe to ogromne obciążenie psychiczne i fizyczne dla rodziny chorego. Pomoc opiekunki będzie więc z pewnością nieoceniona, nawet jeśli będzie to kilka godzin dziennie. Faza początkowa, kiedy otępienie jest jeszcze łagodne oraz nie pojawia się agresja, od Haushaltshilfe für pflegebedürftige Person wymaga przede wszystkim cierpliwości i zrozumienia. Przykłady? W sytuacji, gdy senior zapomni jakiegoś słowa lub nie będzie mógł się wysłowić, najlepiej jest nie podpowiadać prawidłowego sformułowania od razu, a dopiero po akceptacji chorego. Dobrze jest też dać podopiecznemu chwilę na zastanowienie się. Jeśli chcesz rozładować atmosferę, możesz skomentować zajście słowami “mnie również się to zdarza”, czyli, w tłumaczeniu na język niemiecki “es passiert mir auch”. Na pewno rodzina seniora powinna mieć świadomość, że niezależnie od przyczyny otępienia, chory powinien od początku być pod stałą kontrolą lekarza rodzinnego. Natomiast cierpliwa, empatyczna osoba, pełniąca funkcję opiekuna domowego, z pewnością pozytywnie wpłyną na jego samopoczucie i pozwoli zadbać o pobudzenie możliwości umysłowych za pomocą rozmów oraz wspólnych aktywności, np. prostych prac w ogrodzie, kolorowanek czy układania puzzli.

 

Źródła:

Deutsche Alzheimer Gesellschaft, Infoblatt, https://www.deutsche-alzheimer.de/fileadmin/Alz/pdf/factsheets/infoblatt1_haeufigkeit_demenzerkrankungen_dalzg.pdf (dostęp 05.08.2022)

Światowa Organizacja Zdrowia, https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dementia (dostęp 05.08.2022)

Serwis Rzeczypospolitej Polskiej, https://www.gov.pl/web/zdrowie/demencja (dostęp 05.08.2022)

Opieka nad chorym na Alzheimera. Poradnik dla opiekuna, https://www.nfz.gov.pl/gfx/nfz/userfiles/_public/dla_pacjenta/fop/opieka_nad_chorym_na_alzheimera.pdf (dostęp 05.08.2022)

Alzheimer Society of Canada, What to expect as the person’s dementia progresses, https://alzheimer.ca/en/help-support/im-caring-person-living-dementia/what-expect-persons-dementia-progresses (dostęp 05.08.2022)

Zapraszamy do kontaktu

Zostaw wiadomość, oddzwonimy do Ciebie

Odzwiedź nas w centrach rekrutacyjnych

Caring Personnel - centra rekrutacyjne
Caring Personnel - centra rekrutacyjne
Caring Personnel - centra rekrutacyjne
Caring Personnel - centra rekrutacyjne
Caring Personnel - centra rekrutacyjne
Caring Personnel - centra rekrutacyjne
Centrum rekrutacyjne w Toruniu:

ul. Dominikańska 9
87-100 Toruń
(Nowy Arsenał, okolice Starego Miasta)

e-mail: rekrutacja@caringpersonnel.pl
tel: +48 530 843 127

Centrum rekrutacyjne w Sosnowcu:

ul. 3 Maja 7
41-200 Sosnowiec

e-mail: rekrutacja@caringpersonnel.pl
tel: +48 514 403 705

Centrum rekrutacyjne w Skarżysku-Kamiennej:

Legionów 122d pok. 104
26-110 Skarżysko-Kamienna

e-mail: rekrutacja@caringpersonnel.pl
Prosimy o wcześniejszy kontakt telefoniczny:
tel: +48 501 710 100

Mobilny punkt rekrutacyjny w Rzeszowie:

Rekrutacja mobilna

e-mail: rekrutacja@caringpersonnel.pl
Prosimy o kontakt telefoniczny:

Zadzwoń lub wyślij sms
Biuro w Warszawie:

Biuro Obsługi Klienta

Wyślij wiadomość email

Formularz kontaktowy

Pola oznaczone * są wymagane