Jaskra jest poważnym schorzeniem, które może wpływać na pogorszenie się komfortu życia każdej starszej osoby. Ważne jest, aby wiedzieć, jak rozpoznać pierwsze objawy tej choroby oraz gdzie szukać fachowej pomocy w przypadku pojawienia się jej. W poniższym tekście znajdziesz odpowiedź na wiele pytań, które dotyczą występowania jaskry u osób starszych.
Jaskra – co to za schorzenie?
Jaskra zaliczana jest do grupy chorób oczu. Charakteryzuje się ona uszkodzeniem nerwu wzrokowego, co związane jest najczęściej z występowaniem podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego. Nieleczona jaskra może prowadzić do przykrych konsekwencji zdrowotnych u seniora, w tym stopniowej utraty pola widzenia, a nawet całkowitej ślepoty. Jej właściwe rozpoznanie jest więc kluczowe, by móc wdrożyć odpowiedni sposób leczenia. Jaskra rozwija się powoli i nie daje na początku wyraźnych objawów, dlatego też jest uznawana za chorobę szczególnie niebezpieczną.
Czy jaskra często występuje wśród seniorów?
Tak, jaskra bardzo często występuje u osób starszych. Wraz z wiekiem, ryzyko pojawienia się tego schorzenia wzrasta, ponieważ w oku dochodzi do zmian anatomicznych, co jest naturalnym procesem. Na jej występowanie są szczególnie narażone osoby, które ukończyły 60 rok życia. Niestety statystyki wskazują, że wiele przypadków występowania jaskry mogłoby być leczone, jednak zbyt późno jest diagnozowane. Rolą opiekunki osób starszych jest więc stała kontrola wzroku seniorów poprzez udawanie się na wizyty kontrolne do okulisty.
Jaskra – jakie są jej objawy początkowe?
Początkowe stadium jaskry jest często bezobjawowe. Trudno więc o samodzielne rozpoznanie tej dolegliwości. Nie daje ona wyraźnych symptomów, a jedynym sygnałem o rozwoju tej jednostki chorobowej, jest często niewielka utrata pola widzenia. Dopiero w trakcie postępów schorzenia mogą pojawić się takie dolegliwości, jak mroczki przed oczami, czy zauważenie, że senior gorzej widzi w słabym świetle. Czasami może też występować tzw. tunelowe widzenie.
W jakim wieku najczęściej występuje jaskra?
Jaskra jest zaliczana do przypadłości, które najczęściej są problemem osób starszych. Nie wyklucza to jednak możliwości zachorowania na jaskrę u osób młodszych. Oczywiście, ryzyko pojawienia się jaskry rośnie wraz z wiekiem, ponieważ w strukturze oka dochodzi do nieuchronnych zmian. Im wcześniej wykryje się jaskrę, tym większe są szanse na jej skuteczne opanowanie i zatrzymanie rozwoju choroby. W ten sposób niezależnie od wieku, można ochronić wzrok. Regularne badania okulistyczne są więc szczególnie zalecane seniorom.
Czy objawy jaskry u seniora mogą być inne niż u młodych osób?
Tak, objawy jaskry u osób starszych mogą się różnić od tych, które występują u młodszych osób. Pierwsze symptomy występowania jaskry u seniora mogą być bardziej wyraźne, bo oprócz pogorszenia się wzroku, osoby starsze mogą odczuwać silne bóle głowy związane z wysokim ciśnieniem wewnątrzgałkowym. Czasami seniorzy dodatkowo zgłaszają swoim opiekunom występowanie tzn. uczucia pełności w oczach, zmiany percepcji barw lub uczucia wypełnienia oczu łzami. Jeśli więc podopieczny sygnalizuje opiekunce, że cierpi na tego typu objawy, nie wolno ich ignorować i należy regularnie kontrolować wzrok.
Czy jaskra i jej objawy wskazują na konieczność wizyty u specjalisty?
Zdecydowanie tak. Jakikolwiek objawy, które mogą sugerować jaskrę, takie jak pogorszenie się widzenia, ból oka czy mroczki zgłaszane przez seniora, wymagają natychmiastowej wizyty u okulisty. Dzięki wczesnemu rozpoznaniu i wdrożenia odpowiedniego leczenia, możliwe jest zapobieganie trwałej utraty wzroku. Częstym błędem jest liczenie na to, że objawy jaskry samoczynnie miną, ponieważ może dojść do sytuacji odwrotnej, jaskra przejdzie w kolejne stadium, grożące ślepotą.
Czy podobne objawy mogą dawać inne schorzenia?
Niestety zdarza się tak, że podobne objawy, jakie towarzyszą jaskrze, mogą świadczyć także o innych schorzeniach i bez posiadania kompleksowej wiedzy okulistycznej oraz braku wykonania podstawowych badań w tym zakresie, mogą prowadzić do złej diagnostyki. Wiele chorób oczu i układu nerwowego wywołuje objawy podobne do jaskry. Przykładem takich schorzeń jest jaskra, zwyrodnienie plamki żółtej, zapalenie spojówek. Własna interpretacja może być więc często mylna, dlatego warto jest zasięgnąć specjalistycznej porady.
Czym jest zaćma starcza?
Zaćma to inaczej zmętnienie soczewki oka. Jest to kolejne schorzenie okulistyczne, które dotyka najczęściej osób starszych. Jak rozpoznać zaćmę starczą? Zazwyczaj seniorzy w przypadku jej występowania, skarżą się na pogarszanie pola widzenia, rozmywanie się obrazu lub osłabienie percepcji kolorów.
Jak rozpoznać, czy to jaskra, czy zaćma?
Podstawową różnicą między tymi dwoma schorzeniami jest rozwój choroby. Jaskra uszkadza nerw wzrokowy i na początku pacjenci nie skarżą się na występowanie żadnych symptomów. W przypadku zaćmy mamy do czynienia ze zmętnieniem soczewki i odczuwalnym pogarszaniem się widzenia. W przeciwieństwie do jaskry zaćma jest obecnie możliwa do wyleczenia. Wczesne rozpoznanie i odpowiednia interwencja lekarska, mogą prowadzić do przywrócenia pełnej ostrości widzenia. Skąd wiedzieć, na które schorzenie cierpi senior? Aby jednoznacznie określić, czy mamy do czynienia z jaskrą czy zaćmą, konieczne jest wykonanie specjalistycznych badań okulistycznych.
Czym jest syndrom zachodzącego słońca u osób starszych?
Kolejnym schorzeniem, które pozornie może przypominać objawy jaskry, jest syndrom zachodzącego słońca u osób starszych. Choroba ta jest inaczej nazywana zespołem zachodzącego słońca, dlatego że u seniorów nasilenie objawów behawioralnych występuje głównie w godzinach wieczornych lub popołudniowych. Bardzo często to schorzenie występuje u osób, które cierpią też na chorobę Alzheimera lub demencję. Charakterystyczne objawy syndromu zachodzącego słońca to w szczególności pogorszenie się widzenia w godzinach wieczornych, pobudzenie, dezorientacja, halucynacje, urojenia, zaburzenia snu, a często nawet agresja.
Jaskra – jakie są przyczyny jej powstania?
Trudno jest wskazać jednoznaczne przyczyny powstania jaskry. Najczęściej u osób starszych dopatruje się ich w naturalnym procesie starzenia się organizmu i jest związane ze zmianami anatomicznymi oka oraz zmianą ciśnienia wewnątrzgałkowego.
Czy jaskra pojawia się nagle?
Choć większość postaci jaskry rozwija się stopniowo i w początkowych stadiach nie ma wyraźnych objawów, to istnieje forma jaskry nagłej, która wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej.
Jakie są rodzaje jaskry?
Istnieje kilka postaci jaskry. Najpopularniejsze z nich, które często występują u osób starszych, to:
- jaskra pierwotna otwartego kąta;
- jaskra zamkniętego kąta;
- jaskra wtórna;
- jaskra wrodzona;
- jaskra pigmentowa.
Czy jaskra jest uleczalna?
Obecnie nie ma jeszcze metody, aby całkowicie wyleczyć jaskrę, lecz można skutecznie zahamować jej postęp. Istnieje wiele form, które sprawdzają się i są w medycynie stosowane od lat. Najczęściej zaleca się zabiegi laserowe lub chirurgiczne, które chronią nerw wzrokowy. W niektórych przypadkach zalecana jest farmakoterapia.
Jaskra – jak przebiega jej leczenie?
Leczenie jaskry może obejmować wiele metod, które są indywidualnie dostosowywane do potrzeb pacjenta. Specjalista może przepisać stosowanie kropli, które obniżają ciśnienie wewnątrzgałkowe, zalecić terapię laserem lub skierować seniora na zabieg chirurgiczny. Celem leczenia jest kontrola ciśnienia w oku oraz ochrona nerwu wzrokowego.
Jaskra u seniora – czego nie wolno robić, gdy się na nią choruje?
Przede wszystkim nie wolno bagatelizować jej objawów, jak również należy regularnie zgłaszać się na wizyty kontrolne u okulisty. Samodzielnie nie należy zmieniać dawek leków. Dodatkowo przy zaawansowanej jaskrze nie zaleca się nadmiernej aktywności fizycznej oraz spożywania alkoholu czy palenia papierosów.
Jeśli opiekujesz się osobą starszą, która zaczyna niedowidzieć lub skarży się na pojawiające się mroczki przed oczami, bóle głowy, zmniejszenie pola widzenia, reaguj. Czasami szybka pomoc i wizyta u specjalisty może sprawić, że uchronisz ją przed utratą wzroku.
