Praca opiekunki osób starszych jest bardzo odpowiedzialna. Oprócz spędzaniu z seniorem wolnego czasu i rozmowie dobra opiekunka powinna zwracać uwagę na zmiany w zdrowiu fizycznym i psychicznym podopiecznego, aby w porę reagować. Czy należy martwić się występowaniem plam starczych? Czym one w ogóle są? Poniżej znajdziesz odpowiedzi na te pytania.
Co to są plamy wątrobowe?
Plamy wątrobowe to przebarwienia skóry, które przybierają brązowy lub czasem ciemniejszy kolor, pojawiające się głównie w miejscach narażonych na promieniowanie słoneczne. Należą one do zmian pigmentacyjnych, czyli takich, które wynikają z nadprodukcji melaniny w skórze. Plamy wątrobowe są charakterystycznymi zmianami, które pojawiają się najczęściej u osób starszych, co jest związane z naturalnymi procesami starzenia się organizm. Są one więc naturalnym efektem działania czynników środowiskowych i starzenia się skóry.
Jak wyglądają plamy starcze?
Bardzo łatwo jest rozróżnić plamy wątrobowe od innych zmian skórnych. Zwykle posiadają one nieregularny kształt, są płaskie, a ich rozmiar nie przekracza zwykle kilku centymetrów. Mogą mieć różne barwy – od jasnobrązowego do ciemnych, brązowych plam. Czasami plamy starcze mogą też być szarawe. Zmiany te nie są bolesne i nie swędzą. Z czasem mogą one zmieniać swoją wielkość i kolor, lecz poza tym nie powodują żadnych innych dolegliwości.
Czy plamy wątrobowe i plamy starcze to to samo?
Oba terminy są bardzo często używane zamiennie w potocznej mowie i często plamy wątrobowe nazywa się inaczej plamami starczymi. W praktyce jednak oba schorzenia są ze sobą często mylone. Plamy wątrobowe należą do przebarwień, które powstają głównie na skutek nadmiernej ekspozycji skóry na słońce i mają charakter pigmentacyjny. Plamy starcze to z kolei zmiany skórne, które są związane przede wszystkim z postępującym procesem starzenia się skóry. Są one więc najczęściej kojarzone z osobami starszymi. Te różnice mają jednak niewielkie znaczenie, dlatego w tekście używamy obu pojęć zamiennie.
W jakim wieku pojawiają się plamy wątrobowe?
Plamy wątrobowe mogą występować u osób w każdym wieku, jednak zdecydowanie najczęściej pojawiają się one po ukończeniu 40 roku życia. Wiele czynników ma wpływ na to, kiedy pierwsze zmiany stają się widoczne na skórze. Przede wszystkim warto podkreślić, że osoby posiadające jasną karnację są bardziej narażone na ich występowanie. Także miłośnicy opalania na słońcu lub w solarium są bardziej narażone na ich występowanie. Z wiekiem jednak rozmiar i liczba pojawiających się plam starczych może się zwiększać. Są to jedne z najczęstszych zmian skórnych, które są związane z wiekiem. Dodatkowo na ich występowanie może mieć wpływ także to, jaki styl życia prowadzimy oraz czynniki genetyczne.
Gdzie pojawiają się plamy starcze?
Najbardziej narażone na występowanie plam starczych miejsca na ciele człowieka, to odsłonięte partie ciała. Plamy wątrobowe pojawiają się więc w szczególności na twarzy, na rękach, ramionach, dekolcie i dłoniach. U niektórych osób można je również zaobserwować na nogach. Te części ciała są bowiem najbardziej narażone na ekspozycję na światło. Plamy starcze mogą pojawiać się także w innych obszarach ciała, jednak zwykle są na nich mniej widoczne.
Plamy wątrobowe – jak wyglądają na poszczególnych partiach ciała?
Czy plamy starcze wyglądają wszędzie tak samo? W zależności od lokalizacji mogą się one nieco różnić:
- plamy starcze na dłoniach – pojawiają się u seniorów bardzo często. Są zwykle symetryczne i brązowe, nie posiadają żadnych wypukłości i wyróżniają się od otaczającej je skóry.
- plamy wątrobowe na twarzy – zwykle mogą występować na policzkach, wokół ust, y na czole, tworząc nierównomierne przebarwienia.
- plamy starcze na nogach – są zwykle rozproszona na przedniej części nóg, są różnej wielkości i mają nieregularny kształt.
- plamy wątrobowe na rękach – zwykle mają one ciemniejszy odcień, są widoczne zarówno na ramionach, jak i przedramionach. Wyglądem przypominają te zmiany, które występują na dłoniach.
Niezależnie od tego, czy plamy wątrobowe występują na dłoniach, na twarzy, na nogach czy na rękach, istotne jest ich dobre rozpoznanie. Jeśli zauważyłeś u seniora zmianę skórną, która jest trudna do zidentyfikowania, warto jest udać się na wizytę lekarską w celu uzyskania konsultacji. Niektóre choroby wieku starczego mogą także wywoływać zmiany, które przypominają plamy wątrobowe.
Plamy starcze – jakie są ich przyczyny?
Tak, jak już wspominaliśmy, istnieje kilka czynników, które mogą mieć wpływ na pojawienie się plam starczych oraz ich intensywność. Należą do nich w szczególności:
- długotrwała ekspozycja skóry na silne promieniowanie UV, co prowadzi do nadprodukcji melaniny;
- naturalny proces starzenia się skóry;
- zmiany w gospodarce hormonalnej’
- predyspozycje genetyczne;
- odcień karnacji (osoby z jasną karnacją znacznie częściej posiadają plamy wątrobowe).
Co poradzić na plamy starcze?
Obecnie istnieje kilka możliwości, które pozwalają rozjaśnić plamy wątrobowe. Ich widoczność zmniejsza arbutyna, kwas kojowy czy produkty zawierające witaminę C. W przypadku ekspozycji ciała na słońce należy pamiętać o stosowaniu kremów z wysokim filtrem UV. Istnieją także zabiegi medycyny estetycznej, które pomagają pozbyć się plam starczych.
Jak usunąć plamy starcze domowym sposobem?
Nie zaleca się wykonywania samodzielnie żadnych zabiegów, których celem jest pozbycie się plam starczych. Ich usunięcie nie jest zawsze skuteczne, a nawet możliwe jest pogorszenie stanu skóry. Niewielkie, choć popularne metody domowe, to stosowanie maseczek z sokiem z cytryny lub sodą. Bez uzgodnienia z lekarzem nie warto jednak sięgać po te sposoby.
Czy plamy wątrobowe mogą pojawić się bez przyczyny?
Plamy starcze zawsze mają jakąś przyczynę powstania. Zazwyczaj wpływ na ich występowanie mają czynniki środowiskowe i naturalny proces starzenia się skóry, niezależnie od ekspozycji skóry na słońce.
Plamy starcze – jak je usunąć?
Przed wykonaniem jakichkolwiek zabiegów kosmetycznych, warto jest skonsultować się z dermatologiem. Jeśli występowanie plam starczych jest powodem wielu kompleksów, być może właśnie ten lekarz przepisze nam preparaty, które nie uszkodzą skóry, wybielając jednocześnie plamy wątrobowe. Warto też rozważyć stosowanie ochronnych kremów, które zapobiegną powstawaniu nowych zmian.
Czy warto udać się do lekarza, jeśli u seniora widoczne są plamy wątrobowe?
Z pewnością warto jest udać się z osobą starszą do lekarza, kiedy zaobserwujemy, że plamy wątrobowe się powiększają, zmienia się ich kolor lub towarzyszą im inne niepokojące objawy. W tym celu zalecana jest kontrola dermatologiczna lub wizyta u lekarza pierwszego kontaktu. Specjaliści mogą ocenić, czy zmiany skórne mają charakter łagodny i czy nie wymagają one dalszej diagnostyki.
Czy dieta może mieć wpływ na plamy starcze?
Zdrowa dieta może wpłynąć na zmniejszenie się widoczności plam i opóźnieniu ich powstania, dlatego tak ważne, aby nie sięgać po wysokoprzetworzone produkt i dostarczać organizmowi niezbędnych minerałów i witamin, które pozwolą seniorowi cieszyć się dłużej zdrowiem.
Czy obecność plam wątrobowych może świadczyć o poważnej chorobie?
Niestety niektóre zmiany skórne, które błędnie są interpretowane jako plamy starcze, mogą być początkiem pojawienia się nowotworów skóry, takich jak czerniak. Warto więc skonsultować się z lekarzem, aby wykluczyć poważne choroby.
Z reguły plamy starcze nie są powodem do niepokoju, jednak zmiany, które pojawiają się nagle lub mają niepokojący wygląd, powinny być sprawdzone przez specjalistę.
