Na wszelkiego rodzaju zaburzenia snu z roku na rok cierpi coraz więcej osób. Światowa Organizacja Zdrowia WHO już jakiś czas temu alarmowała, że bezsenność jest jednym z największych wyzwań zdrowotnych, zaliczając ją do chorób cywilizacyjnych obok chorób serca, cukrzycy czy depresji. Problem w dużej mierze dotyka osób starszych. Dlaczego u seniorów występują zaburzenia snu? I jak leczyć bezsenność u osoby starszej? Między innymi na te pytania odpowiadamy w poniższym artykule.
Problemy ze snem u osób starszych – czym jest bezsenność?
Na początku warto odpowiedzieć na pytanie, czym w ogóle jest bezsenność? Środowiska medyczne definiują bezsenność jako zaburzenie snu, charakteryzujące się trudnościami w zasypianiu, utrzymaniu snu lub zbyt wczesnym wybudzaniem się. Pacjenci zmagający się z bezsennością skarżą się ponadto na kiepską jakość snu, która nie gwarantuje odpowiedniej regeneracji i nie daje wypoczynku.
Jednak żeby można było potwierdzić bezsenność u seniorów, trzeba przeanalizować trzy aspekty dolegliwości:
- czas trwania objawów: o bezsenności przewlekłej mówimy, gdy utrzymuje się ona przez minimum miesiąc. Istnieje jednak także bezsenność przygodna (trwa do kilku dni) oraz krótkotrwała (do 4 tygodni);
- częstość występowania objawów: zaburzenia snu powinny pojawiać się trzy razy w tygodniu lub częściej;
- wpływ zaburzeń na codzienne życie: bezsenność negatywnie wpływa na samopoczucie i zaburza codzienne funkcjonowanie.
Żeby stwierdzić, czy dane zaburzenia snu kwalifikują się jako bezsenność, wystarczą subiektywne odczucia pacjenta.
Przyczyny bezsenności u osób starszych
Bezsenność u osób starszych może mieć różne podłoże, jednak tak jak w innych grupach wiekowych często diagnozuje się zaburzenia psychiczne (między innymi depresja, stany lękowe, chroniczny stres czy poczucie winy). Zaburzenia snu mogą być spowodowane także bezsennością pierwotną psychofizjologiczną, uzależnieniem od alkoholu lub leków, nadmiernym spożywaniem kofeiny czy zespołem bezdechu sennego.
Jako inne przyczyny bezsenności u osób starszych należy wskazać różnego rodzaju choroby. Na jakość snu negatywnie wpływają takie dolegliwości jak choroby neurologiczne i autoimmunologiczne oraz zaburzenia jak choroba Parkinsona, zaburzenia pracy nerek, nadczynność tarczycy, niewydolność serca czy nadciśnienie tętnicze.
Bezsenność u osób starszych – skutki
Wyjaśniliśmy, jakie mogą być przyczyny bezsenności u osób starszych. Teraz należy wskazać, jakie mogą być skutki tego, że starsza osoba nie śpi w nocy. Skutkiem, który najbardziej rzuca się w oczy, jest oczywiście pogorszenie jakości codziennego życia. Senior zmagający się z bezsennością może być zmęczony i rozdrażniony, a także mieć problemy z koncentracją. Powszechnie występują także bóle głowy oraz uczucie senności, a nawet przysypianie podczas wykonywania codziennych czynności.
Problemy ze snem u osób starszych mogą jednak znacznie bardziej wpływać na ogólne zdrowie. Środowiska medyczne uznają higienę snu za jeden z trzech filarów zdrowego trybu życia – obok odpowiedniej diety i aktywności fizycznej. Na konferencjach eksperci zwracają uwagę na to, że bezsenność u osób starszych zwiększa ryzyko innych problemów zdrowotnych – w 2018 roku dr hab. Adam Wichniak z III Kliniki Psychiatrycznej i Ośrodka Medycyny Snu Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie alarmował, że przewlekła bezsenność zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, otyłości, cukrzycy, a nawet chorób nowotworowych.
Jak leczyć bezsenność u osób starszych?
Jak leczyć bezsenność u osób starszych? Osoba, która obserwuje u siebie zaburzenia snu, powinna udać się do lekarza rodzinnego, który przeprowadzi wywiad lekarski i wykona ogólne badania oraz zmierzy ciśnienie tętnicze. W diagnostyce może pomóc również przeprowadzenie badania EKG oraz badań okresowych.
W zależności od zdiagnozowanej przyczyny zaburzeń snu do leczenia można użyć tabletki na sen dla osób starszych, jednak zawsze powinny być one stosowane wyłącznie po uprzedniej konsultacji z lekarzem.
O tym, jakie leki nasenne dla osób starszych można przyjąć, decyduje lekarz po ocenieniu stanu zdrowia pacjenta oraz zdiagnozowaniu przyczyny problemu. W aptekach dostępna jest także melatonina dla osób starszych, jednak należy mieć świadomość tego, że nie jest ona produktem pozwalającym uporać się ze snem, ale chronobiotykiem, który reguluje zegar biologiczny i wyznacza właściwe pory snu.
Leczenie bezsenności osób starszych – o czym pamiętać?
Pamiętajmy, że bezsenność u seniorów często ma podłoże psychiczne. Dlatego po wykluczeniu przyczyn somatycznych konieczne może być udanie się na konsultację do psychiatry. Wówczas to on decyduje o tym, jaki kierunek powinno obrać leczenie bezsenności osób starszych.
https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/bezsennosc/70349,bezsennosc
