Choroba Alzheimera u seniora
Choroba Alzheimera u seniora jest częstym schorzeniem. Opieka nad seniorem z chorobą Alzheimera jest zadaniem wymagającym wiele ciepła, serca i cierpliwości, ale również wiedzy medycznej. Informacje na temat tej choroby, jej objawów i odpowiedniego postępowania znacząco ułatwiają opiekę i pozwalają pokonać przeciwności, jakie niesie „Alzheimer”.
Co to jest choroba Alzheimera?
Choroba Alzheimera wiąże się ze zwyrodnieniem układu nerwowego i powoduje ogólne otępienie. Na Alzheimera chorują najczęściej osoby po 65 roku życia. Choroba rozwija się powoli i powoduje stopniowe uszkodzenia w korze mózgowej, co prowadzi do kłopotów z mową, pamięcią i myśleniem. W konsekwencji może doprowadzić nawet do zaniku mózgu.
Objawy choroby Alzheimera
Pierwsze objawy choroby mogą być ledwo zauważalne. Dlatego warto zwrócić szczególną uwagę na nietypowe zachowania podopiecznego. Oto 10 głównych znaków ostrzegawczych:
1. Zaburzenia pamięci utrudniające codzienne funkcjonowanie
2. Trudności w wykonywaniu codziennych prac domowych
3. Zaburzenia językowe
4. Dezorientacja co do czasu i miejsca
5. Kłopoty w ocenie
6. Zaburzenia myślenia abstrakcyjnego
7. Gubienie rzeczy
8. Zmienny nastrój
9. Zmiany osobowościowe
10. Utrata inicjatywy
3 stadia choroby Alzheimera
Choroba Alzheimera zazwyczaj postępuje powoli. Wyróżnia się trzy stadia demencji związanej z tą chorobą. Zrozumienie ich pozwala lepiej przygotować się do roli Opiekunki podopiecznego chorującego na Alzheimera.
W pierwszym stadium (otępienie o niewielkim nasileniu, wczesna demencja) można się spodziewać następujących objawów:
– pozostawianie rzeczy w niewłaściwych miejscach,
– poszukiwanie w domu podstawowych przedmiotów,
– powtarzanie pytań i uwag,
– krótkotrwałe zapamiętywanie informacji i wyuczonych czynności,
– problemy z opowiedzeniem do końca rozpoczętej wypowiedzi,
– trudności z odnalezieniem się w nowym miejscu,
– powtarzanie czynności, np. sprzątanie, spożywanie posiłków, zażywanie leków,
– spadek aktywności i zainteresowań, depresja, zaburzenia snu.
W drugim stadium (otępienie umiarkowane) można się spodziewać następujących objawów:
– zaburzenia pamięci krótko- i długotrwałej,
– trudności z przypominaniem sobie słów,
– nadpobudliwość psychoruchowa,
– zapominanie o głównym wątku w trakcie rozmowy,
– problemy z orientacją w dobrze znanym otoczeniu,
– trudności z ubieraniem się, posługiwaniem sztućcami, rozpoznawaniem osób,
– drażliwość, impulsywność, upór, agresja słowna i fizyczna,
– zaburzenia rytmu dobowego (traktowanie dnia jako nocy i odwrotnie),
– omamy wzrokowe i słuchowe,
– zespół błędnego rozpoznawania (np. rozmawianie z telewizorem).
W trzecim stadium (otępienie głębokie, późna demencja) chory nie jest zdolny do samodzielnego funkcjonowania:
– nie rozpoznaje bliskich,
– nie orientuje się w czasie,
– nie wytwarza i nie rozumie mowy,
– nie wykonuje podstawowych czynności życiowych.
Co powinna wiedzieć Opiekunka seniora z chorobą Alzheimera?
Odpowiednia opieka nad seniorem z chorobą Alzheimera ma ogromne znaczenie, szczególnie w późniejszym stadium choroby. Opiekunka wspomaga codzienne funkcjonowanie chorego w otoczeniu. Do rytuałów powinno się włączyć ćwiczenia pamięci, które usprawnią funkcjonowanie mózgu seniora.
Co jeszcze może zrobić Opiekunka, aby pomóc osobie chorej?
– codziennie ćwiczyć pamięć i powtarzać informacje o tożsamości podopiecznego, wspólnie przeglądać albumy rodzinne czy rozmawiać o przeszłości,
– rozwiązywać z seniorem proste quizy i krzyżówki,
– używać krótkich, prostych i jasnych poleceń oraz w razie potrzeby kilkakrotnie je powtarzać,
– w miarę stanu zdrowia i sprawności pamiętać o ćwiczeniach fizycznych i spacerach seniora,
– zapewnić podopiecznemu poczucie bezpieczeństwa,
– wprowadzić stały rytm dnia, np. kąpiele zawsze o tej samej porze,
– pomagać w poruszaniu się oraz wykonywaniu codziennych czynności, np. ubieranie się, wchodzenie do wanny, wstawanie,
– pilnować odpowiedniej ilości i jakości spożywanych pokarmów i napojów przez chorego, a także zachęcać seniora do samodzielnego spożywania posiłków,
– zachęcać seniora do wykonywania czynności, które lubił robić w przeszłości,
– jak najwięcej rozmawiać z seniorem, czytać wspólnie książki lub/i gazety.
Jak komunikować się z seniorem z chorobą Alzheimera?
Komunikacja z osobą chorą na Alzheimera jest trudna. Podopieczny może mieć problem z dobraniem słów, zapamiętywaniem rzeczy czy imion. Często też zapomina, co chciał powiedzieć. Wtedy zdarza się, że traci cierpliwość i czuje się sfrustrowany. Oto kilka rad dla Opiekunek, które ułatwią nawiązanie i podtrzymanie relacji z osobą chorobą.
– nawiąż kontakt wzrokowy z osobą chorą i mów do niej po imieniu,
– uważaj na swój ton, intonację i mowę ciała. Powinny być one spokojne, stonowane i ciepłe.
– zachęcaj do rozmowy tak długo, jak to tylko możliwe. Podczas rozmowy możesz trzymać dłoń seniora.
– jeśli w danym momencie senior ma problem z rozmową, odwróć jego uwagę,
– bądź ciepła, wspierająca i rzeczowa, a także otwarta na obawy i uczucia seniora,
– zachowaj cierpliwość nawet podczas jego wybuchów złości, nie kłóć się z nim,
– używaj pytań zamkniętych, a nie otwartych,
– w przypadku ataków paniki informuj seniora, że jest bezpieczny, delikatnie dotknij lub przytul go i postaraj się odwrócić jego uwagę.
Kliknij tutaj i zobacz inne artykuły dla Opiekunek osób starszych.
Źródła: https://www.gov.pl/web/psse-siedlce/swiatowy-dzien-choroby-alzheimera-2021, https://www.doz.pl/czytelnia/a1337-Choroba_Alzheimera_-_Opieka_nad_pacjentem
