Mówiąc o ćwiczeniach, grach i zabawach, zazwyczaj myślimy przede wszystkim o rozrywce skierowanej dla dzieci. Jednak różnego rodzaju manualne, fizyczne i umysłowe rozrywki znakomicie sprawdzają się także jako terapia zajęciowa dla osób starszych. Przykłady zajęć, które idealnie nadają się do wspólnego spędzania czasu z seniorami, znajdziesz w poniższym artykule. Zapraszamy do lektury!
Aktywizacja osób starszych – dlaczego jest tak istotna?
Zanim zaprezentujemy przykładowe zajęcia dla seniorów, odpowiedzmy na pytanie, dlaczego w ogóle aktywizacja osób starszych jest tak istotna? W końcu wszelkiego rodzaju gry, zabawy i ćwiczenia są czymś, co kojarzymy raczej z dziećmi… Nie warto jednak ulegać stereotypom.
Mówiąc najkrócej, im bardziej aktywnie seniorzy spędzają czas, tym dłużej mogą cieszyć się zdrowiem – zarówno fizycznym, jak i umysłowym. Zdaniem Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) osoby w podeszłym wieku, które prowadzą aktywny tryb życia, są w mniejszym stopniu narażone na wszelkiego rodzaju choroby przewlekłe, takie jak demencja czy choroba Alzheimera – czyli schorzenia, które w znaczący sposób przyczyniają się do wykluczenia nie tylko z życia zawodowego, ale również społecznego, a w skrajnych przypadkach w pewnym stopniu także rodzinnego.
Niestety, w Polsce nadal wiek emerytalny często jest postrzegany za okres stagnacji. Jesteśmy przyzwyczajeni do widoku starszych osób siedzących przed telewizorem czy – w najlepszym wypadku – przesiadujących całe popołudnia w ogrodzie. Tymczasem regularna aktywność fizyczna po 60. roku życia oraz ćwiczenia i zabawy dla seniorów sprawiają, że dłużej można cieszyć się dobrą kondycją fizyczną, manualną i psychiczną.
Ciekawe warsztaty dla seniorów – jak przekonać osobę starszą do aktywności?
Czasami senior nie wykazuje chęci do wykonywania żadnych zajęć. Opiekun takiej osoby nie powinien się poddawać i stale szukać możliwości hobby, które będzie dla osoby w podeszłym wieku nie tylko interesująca, ale przede wszystkim bezpieczna. W jaki sposób to zrobić?
Bardzo ważne są rozmowy – to właśnie z ich treści możemy dowiedzieć się, czym zajmował się w przeszłości senior, jakie są jego zainteresowania i pasje. Być może kilkanaście lat temu lubił malować, a teraz wstydzi się próbować, ponieważ ręce zaczynają mu się trząść? A może uwielbiał śpiewać, ale zawsze wstydził się występów przed publicznością? Warto zachęcić starszą osobę do kontynuowania swojej pasji lub odnalezienia zupełnie nowego zajęcia, które będzie mu sprawiać przyjemność.
Zabawy dla seniorów – przykłady
Aby zmotywować starszą osobę do wspólnych aktywności, możemy rozpocząć od prostych ćwiczeń. Interesującą propozycją jest na przykład powtarzanie wspólnie wypowiedzianych zdań, szukanie słów na konkretną literę wśród przedmiotów w najbliższym otoczeniu, czy gra słowna na skojarzenia.
Innym sposobem na spędzanie wspólnego czasu z seniorem jest wspólne przygotowywanie kolacji lub obiadu, angażując starszą osobę w poszczególne kroki, podawanie konkretnych przypraw czy składników lub chociażby nakrywanie do stołu.
Dobrym rozwiązaniem na rozwinięcie wyobraźni i pobudzenie procesów myślowych u osób starszych, które są pasjonatami kina i seriali, jest wspólne odgadywanie, co może za chwile stać się w fikcyjnym świecie ich ulubionych postaci filmowych.
Gdzie można przeprowadzać zajęcia dla seniorów?
Wbrew temu, co może się wydawać, zajęcia dla seniorów – zarówno te manualne, jak i umysłowe – są powszechnie prowadzone w wielu miejscach. Opiekunowie osób starszych, lekarze czy pielęgniarki doskonale zdają sobie sprawę z pozytywnego wpływu, jaki ćwiczenia i zabawy mają na psychofizyczną kondycję osób w podeszłym wieku, dlatego o tego typu aktywność dba się praktycznie we wszystkich miejscach, w których przebywają seniorzy.
Zajęcia dla seniora można zatem prowadzić między innymi w takich miejscach jak:
- kluby seniora – jest to miejsce o charakterze społecznym, którego celem jest aktywizacja osób po 60. roku życia. W klubie seniora lub klubie emeryta osoby w podeszłym wieku mogą wspólnie spędzać czas;
- domy opieki – w przypadku osób wymagających całodobowej opieki z powodu wieku, niepełnosprawności czy choroby, zajęcia i warsztaty dla seniorów mają charakter nie tylko rozrywki, ale także terapii;
- uniwersytety trzeciego wieku – uniwersytety trzeciego wieku to placówki dydaktyczne, które skierowane są dla osób w wieku poprodukcyjnym. Również w takich miejscach wprowadza się różnego rodzaju zajęcia dla seniorów. Przykłady takich aktywności to warsztaty fotografowania, malowania czy nauka języków obcych.
- lokalne domy kultury – mniejsze społeczności nie posiadają często uniwersytetów trzeciego wieku lub klubów, które przeprowadzają warsztaty dla seniora. Często jednak interesujące zajęcia są prowadzone cyklicznie w miejskich lub gminnych domach kultury. Warto na bieżąco obserwować ofertę i sprawdzać, jakie wydarzenia są w nich organizowane. Być może znajdziesz zajęcia, które sprawią seniorowi radość i pozwolą mu na spotkanie z osobami w tym samym wieku lub borykającymi się z podobnymi dolegliwościami.
Powyższa lista nie wyczerpuje oczywiście placówek, w których można aktywizować seniorów. Wręcz przeciwnie! W rzeczywistości jest zupełnie odwrotnie i zajęcia przeznaczone tylko dla osób w podeszłym wieku można znaleźć w wielu ośrodkach skoncentrowanych na konkretnej aktywności. Można tu wymienić choćby jogę, ćwiczenia fizyczne czy warsztaty taneczne.
W tym miejscu warto zaznaczyć jeszcze jedną rzecz. Tak naprawdę do aktywizacji osób starszych nie potrzeba specjalistycznych ośrodków i placówek o charakterze społecznym. Dziadka, babcię czy rodzica w podeszłym wieku warto aktywizować po prostu w domu, tym bardziej, że jest to znakomity sposób na wspólne spędzanie czasu – a, jak dowiesz się za chwilę, do wspólnej zabawy z seniorem czasem naprawdę nie potrzeba wiele!
Idealne pomysły na zajęcia z seniorami, czyli sposoby na wspólne spędzanie wolnego czasu
Czym zająć seniora w domu? Jakie tematy zajęć dla seniorów będą odpowiednie? Na te pytania istnieje wiele odpowiedzi. Pamiętaj, że zainteresowania nie mijają z wiekiem, lecz pogłębiają się. Jeśli opiekujesz się starszą osobą, to dobrze jest zaoferować jej wiele pomysłów na ciekawe spędzanie wolnego czasu. Oczywiście senior może wykonywać wiele czynności sam – malowanie, rozwiązywanie krzyżówek czy oglądanie ulubionych seriali nie wymaga towarzystwa innych osób, jednak z pewnością będzie mu miło, gdy wykażesz zainteresowanie lub oferujesz po prostu swoją obecność.
Rolą opiekuna osoby starszej jest nie tylko niesienie pomocy przy codziennych czynnościach, które wymagają wsparcia, takich jak przyrządzanie posiłków, podawanie leków, mycie czy pilnowanie wizyt u specjalistów, ale też wspólna organizacja wolnego czasu. Jeśli czujesz, że jest to zajęcie dla Ciebie i masz wiele świeżych pomysłów, oferty pracy dla opiekunów seniorów czekają na naszej stronie!
Fizyczne ćwiczenia dla seniorów – przykłady
Aktywność fizyczna jest szczególnie istotna dla seniorów przede wszystkim ze względów zdrowotnych. Regularny ruch zwiększa naturalną odporność organizmu, pomaga zapobiec nadwadze i otyłości, a co za tym idzie, chorobom układu sercowo-naczyniowego i cukrzycy oraz zmniejsza ryzyko infekcji bakteryjnych i wirusowych. Nie można też zapominać o tym, jak pozytywnie na samopoczucie wpływają fizyczne ćwiczenia dla seniorów. Przykłady takich aktywności wymieniamy poniżej.
Co jednak zrobić, gdy senior nie może opuszczać mieszkania z powodów zdrowotnych lub jest osobą leżącą? To nie wyklucza wdrożenia aktywności fizycznej w umiarkowanym stopniu! Wymyślaj proste ćwiczenia, takie jak poruszanie na zmianę kończynami lub głową i chwal swojego podopiecznego za wytrwałość oraz tę niewielką aktywność. W miarę możliwości możesz też ustalić harmonogram bezpiecznych ćwiczeń dla seniora z jego fizjoterapeutą bądź lekarzem.
Joga i ćwiczeniowe zajęcia dla seniora
W pierwszej kolejności warto zwrócić uwagę na jogę, która w ostatnich latach cieszy się coraz większą popularnością już nie tylko u nastolatków i osób w wieku dojrzałem, ale także u seniorów. I bardzo dobrze, ponieważ regularne uprawianie jogi niesie wiele korzyści zarówno fizycznych, jak i psychicznych.
Przede wszystkim, takie zajęcia dla seniorów w łagodny sposób angażują mięśnie i stawy, które często są problemem u osób po 60. roku życia. Dzięki jodze napięte mięśnie się rozluźniają, a zesztywniałe od braku ruchu stawy stają się bardziej ruchome. Co więcej, ćwiczenia jogi mogą poprawić postawę ciała oraz pomóc w likwidacji bólów kręgosłupa, co również jest często spotykaną dolegliwością u osób w podeszłym wieku.
Podsumowując, ludzie w wieku emerytalnym ruszają się coraz mniej, a to prowadzi do sztywności ciała, a co za tym idzie, do bólów kręgosłupa i kończyn oraz mięśni, a także sztywności ciała. Dlatego na zajęcia dla osób starszych z jogi warto się zapisać już po ukończeniu 60. roku życia.
Taneczne warsztaty dla seniorów
Seniorom, którzy nie są przekonani do jogi lub nie czują się pewnie w tej formie ćwiczeń fizycznych, polecamy taneczne warsztaty dla seniorów. Jest to znakomity sposób na to, by z jednej strony powrócić do lat młodzieńczych i przypomnieć sobie potańcówki z lat 60. i 70, a z drugiej – by poznać nowe style taneczne i nauczyć się nowych kroków. Wielbiciele tańca wręcz uważają, że to właśnie zabawa na parkiecie jest najlepszym sposobem na przedłużenie młodości!
Nie sposób się z tym nie zgodzić – taniec pozwala uwolnić ekspresję i to niezależnie od wieku czy sprawności fizycznej! Na ćwiczenia taneczne mogą iść zarówno małżeństwa i pary w podeszłym wieku, jak również seniorzy, którym zależy na poznaniu innych osób i spędzeniu czasu wspólnie z rówieśnikami. Niektóre szkoły taneczne w większych miastach prowadzą specjalne warsztaty dla seniorów lub wprowadzają tak zwane godziny dla seniora. Takie ćwiczenia można jednak znaleźć także w ofertach uniwersytetów trzeciego wieku czy klubów seniora.
Zajęcia manualne dla osób starszych
U osób po siedemdziesiątce często zaczynają się problemy manualne, które wynikają z tego, że siedząc w domu rzadko mają one okazje do prac ręcznych. Warto zrobić wszystko, by takich sytuacji uniknąć, ponieważ im zręczniejsze mamy dłonie, tym więcej zajęć i prac jesteśmy w stanie wykonywać, a co za tym idzie – bardziej angażować się w życie społeczne i rodzinne.
To właśnie z tego powodu w wieku emerytalnym warto zapisać się na zajęcia manualne dla osób starszych – tym bardziej, że oferta zajęć w tej kategorii jest bardzo różnorodna! Możemy tu wymienić najprostsze zabawy, takie jak polecane osobom z demencją układanie klocków, lepienie z plasteliny, czy tak zwane „robótki ręczne” – na przykład szydełkowanie czy szycie. Warto zwrócić uwagę na to, że wymienione zajęcia dla emerytów pobudzają obie półkule mózgowe. Dzięki temu znakomicie rozwijają nie tylko zdolności manualne, ale również funkcjonowanie mózgu.
Umysłowe zajęcia dla osób starszych
Oczywiście, to nie tak, że aktywne spędzanie wolnego czasu jest możliwe tylko w przypadku seniorów, którzy nie mają problemów z ruchliwością i aktywnością fizyczną. Istnieje wiele ćwiczeń i rozrywek, w których mogą uczestniczyć zarówno seniorzy w stu procentach sprawni, jak również ci z częściową niepełnosprawnością ruchową, a nawet seniorzy, którzy ze względu na stan zdrowia nie mogą się samodzielnie ruszać. Przykładowe zajęcia dla seniorów prezentujemy niżej.
Planszowe gry i zabawy dla osób starszych
Kto nie lubi spędzać czasu przy grach planszowych? Gra w najpopularniejsze gry planszowe to znakomity sposób na spędzanie czasu nie tylko z dziećmi, ale także z dorosłymi. Co więcej, nic tak jak popularne „planszówki” nie łączy pokoleń! Większość seniorów bardzo lubi gry planszowe, dlatego nic dziwnego, że tego typu gry i zabawy dla osób starszych są organizowane w klubach seniora czy domach opieki. Przede wszystkim jednak warto na nie postawić w zaciszu domowym.
Jakie gry planszowe są szczególnie polecane osobom po 60. roku życia? Przede wszystkim polecane są gry tradycyjne, takie jak warcaby, chińczyk, domino czy memory. Nie ma jednak przeszkód, by seniorzy sięgali także po takie gry jak szachy, tryktrak czy współczesne gry przygodowe i strategiczne. Gry planszowe to jedna z najpopularniejszych rozrywek, angażujących umysł i stymulujących do logicznego myślenia.
Ciekawe warsztaty dla seniorów z różnymi schorzeniami
Jeśli w życiu seniora pojawiły się schorzenia, które ograniczają jego ruchliwość lub możliwość przebywania poza domem, sprawdź, czy w okolicy nie są organizowane warsztaty, które są przeprowadzane w małych, kameralnych grupach. Dopytaj, czy lokal, w którym się odbywają, jest dostosowany do potrzeb seniora – czy ma podjazd dla wózków inwalidzkich, wygodne miejsca do siedzenia, windy.
Krzyżówki-rozrywki dla seniorów
Być może część osób krzyżówki kojarzy jako sposób na zabicie czasu przez siedzących w salonie dziadków. Jednak rozwiązywanie krzyżówek – zwłaszcza tych bardziej skomplikowanych – to pasjonująca i angażująca rozrywka, na którą chętnie stawiają zarówno sześćdziesięcio-, jak również siedemdziesięcio- i osiemdziesięciolatkowie.
Krzyżówki doskonale sprawdzają się jako sposób na spędzanie czasu samemu, ale także jako rozrywki dla seniorów spędzających czas w grupach. Są one znakomitym sposobem na sprawdzenie swojej wiedzy oraz… poznawanie świata. Współcześnie w krzyżówkach coraz więcej haseł nawiązuje do współczesnego świata polityki, kultury czy technologii – odgadywanie kolejnych haseł może zatem być wymagające, ale z pewnością bardzo satysfakcjonujące!
Rebusy, łamigłówki oraz inne gry i zabawy dla seniorów
Oczywiście, doskonale zdajemy sobie sprawę z tego, że nie każda osoba musi lubić czasochłonne rozwiązywanie krzyżówek. Czy istnieje jakaś alternatywa dla tej rozrywki? Jak najbardziej! Przede wszystkim należy tu wskazać na sudoku, które pozytywnie oddziałuje głównie na mózg. Rozwiązywanie sudoku pozwala utrzymać i rozwijać te umiejętności, które często szwankują w podeszłym wieku – pamięć, logiczne myślenie i koordynację.
Ale sudoku to nie wszystko! Jako ćwiczenia i zabawy dla seniorów można potraktować rozwiązywanie rebusów czy łamigłówek. Podobnie jak w przypadku młodszych osób, dużo radości podczas spędzania czasu w grupie dają kalambury.
Zajęcia plastyczne dla seniorów – przykłady
Osobną kategorią, o której z pewnością warto wspomnieć, są zajęcia plastyczne dla seniorów. Z doświadczenia wiemy, że wiele starszych osób nie chce próbować swoich sił w rysowaniu czy malowaniu, ponieważ uważa, że jest już na to „za późno”. Tymczasem nic bardziej mylnego! Seniorzy często nie zdają sobie sprawy z drzemiącego w nich plastycznego talentu i tego, jak piękne rysunki, obrazy czy szkice są w stanie tworzyć.
Wyciszenie, abstrakcyjne myślenie i kreatywność – to największe zalety, z jakimi wiążą się zajęcia plastyczne dla seniorów. Przykłady takich ćwiczeń to kolorowanie, malowanie czy rysowanie.
Kolorowanki dla seniora
Jeżeli nasz dziadek, babcia czy podopieczny nie ma szczególnego talentu plastycznego i zdolności artystycznych, możemy zaproponować mu proste kolorowanki dla seniora. Nie mamy tu jednak na myśli kolorowanek dziecięcych, a kolorowanki, z których powstają piękne ilustracje czy obrazy. Najbardziej skomplikowane kolorowanki to duże prace z wieloma polami, które umożliwiają stworzenie obrazów znanych malarzy.
Malowanie i prace plastyczne dla seniorów
Jeżeli mężczyzna lub kobieta w podeszłym wieku ma zmysł artystyczny, prawdopodobnie wystarczy jej podarować kredki, farby i pędzle, węgiel czy ołówek i sztalugę, by miło spędzała czas. Malowanie, rysowanie i wszelkiego rodzaju inne prace plastyczne mają jeszcze jedną zaletę – w ten sposób można odpoczywać nie tylko w zamkniętym pomieszczeniu, ale także na świeżym powietrzu! Starszym osobom, które są zainteresowane malowaniem, rysowaniem i szkicowaniem pejzaży, polecamy sprawdzić, czy plenerów malarskich dla seniorów nie organizuje najbliższy klub seniora lub miejski ośrodek kultury.
Manualne zajęcia dla emerytów
W klubach seniora i domach opieki organizowane są również manualne zajęcia dla emerytów. Nie mówimy tu jednak o warsztatach szydełkowania, szycia czy majsterkowania, ale ćwiczeniach o charakterze artystycznym. Pomysły na zajęcia z seniorami? Polecamy między innymi lepienie z plasteliny, czy – dla bardziej utalentowanych seniorów – rzeźbienie. Rzeźby można wykonywać zarówno w materiałach twardych, takich jak miękkie drewno, jak i w bardziej plastycznych – na przykład w glinie.
Ćwiczenia i gry dla osób z demencją
Wszystkie wymienione wyżej gry i zabawy dla seniorów znakomicie sprawdzają się w przypadku osób o dużej sprawności psychofizycznej. W tym miejscu musimy jednak wspomnieć o tym, że wielu seniorów tego szczęścia nie ma i zmaga się z postępującą demencją – a nie ma wątpliwości co do tego, że problemy z pamięcią, spowolnienie myślenia oraz różnego rodzaju inne zaburzenia w znacznym stopniu mogą utrudniać, a nawet uniemożliwiać udział w większości zabaw i gier. Istnieją jednak pewne gry dla osób z demencją.
Jakie są proponowane przez nas ćwiczenia dla seniorów? Przykłady gier na demencję są następujące:
- proste gry planszowe, takie jak memory czy chińczyk – badania pokazują, że nieskomplikowane gry planszowe poprawiają pamięć. Okazuje się bowiem, że takie gry na seniorów na pamięć poprawiają szybkość myślenia i pozytywnie wpływają na funkcjonowanie pamięci. Z tego samego powodu można zaproponować seniorowi prostą grę w karty;
- układnie klocków – chociaż klocki kojarzą nam się przede wszystkim z zabawkami dla dzieci, dobrze wpływają również na osoby starsze zmagające się z demencją. Dopasowywanie do siebie poszczególnych klocków pobudza obie półkule mózgu, utrzymuje zdolność logicznego myślenia i pozytywnie wpływa na pamięć. Tego typu zajęcia dla seniorów pozytywnie wpływają również na zdolności manualne i chwytność palców.
Są również inne pomysły na zajęcia z seniorami, dzięki którym można poprawić pamięć. Można tu wskazać między innymi rysowanie, czytanie czy wspólne słuchanie muzyki. Warto też zaznaczyć, że tego typu ciekawe zajęcia dla seniorów mogą pomóc w wykryciu demencji na wczesnym etapie, dlatego polecane są praktycznie wszystkim osobom po sześćdziesiątym roku życia. Są to także odpowiednie zajęcia dla seniora z Alzhaimerem, ponieważ pozytywnie wpływają na jego orientację w czasie i przestrzeni.
Sprawdzone pomysły na zajęcia muzyczne z seniorami
Nie każdy senior musi lubić majsterkowanie lub rozwiązywanie krzyżówek. Niektórzy posiadają talent wokalny, a śpiew pozwala im na oderwanie się od rzeczywistości i wyzwolenie negatywnych emocji. Sprawdź, jakie propozycje dla seniorów kochających muzykę i śpiew znajdziesz w swojej okolicy. Być może to dla osoby starszej doskonała okazja, aby wyjść z domu i przebywać w otoczeniu innych pasjonatów śpiewu? A może to początek wspaniałej przygody?
Tego typu atrakcje dla seniorów są często dostępne w lokalnych klubach seniora, domach kultury lub w ramach działalności uniwersytetu trzeciego wieku. Czasami starsze osoby mogą też udzielać się wokalnie w kościołach i kołach gospodyń wiejskich. Przeczesz internet, a z pewnością znajdziesz odpowiednie miejsce do tego, aby rozwinąć to hobby dla seniora.
Jeśli Twój podopieczny nie może z przyczyn zdrowotnych opuszczać domu, poszukaj, czy nie ma w okolicy osoby, która udziela lekcji śpiewu i przyjeżdża do swoich uczniów. Być może w pobliżu znajdziesz muzyka, który świetnie gra na gitarze, a osoba starsza będzie mogła zaśpiewać do jego muzyki?
Senior pozna seniora, czyli kreatywne zabawy integracyjne dla dorosłych
Niewątpliwie każdy, w tym także osoby starsze, potrzebują do komfortowego życia kontaktu z innymi. Upływ czasu, choroby i podeszły wiek często ograniczają im możliwość poznawania nowych osób, a te, które znają z przeszłości, niestety odchodzą. Ta sytuacja prowadzi często do osamotnienia, wywołuje zaburzenia adaptacyjne oraz może być źródłem ciężkich schorzeń, takich jak depresja. W jaki sposób umożliwić osobie starszej poznanie innych? Przede wszystkim warto podtrzymywać relacje, które już istnieją. Jeśli senior posiada rodzinę, wybieraj połączenia do jej członków, przypominaj o utrzymywaniu kontaktu, rozmawiaj o nich. To z pewnością przywoła miłe wspomnienia.
Jeśli jednak wśród jego bliskich pozostało już niewiele osób, warto zaproponować seniorowi, aby poznał nowe towarzystwo. Dobrym rozwiązaniem tego problemu są kreatywne zabawy integracyjne dla dorosłych. Podczas takich zajęć bądź warsztatów poszczególne osoby przedstawiają się, wymieniają swoje poglądy lub wykonują proste zadania, które mają na celu ułatwić poznanie się przez siebie nawzajem.
Ćwiczenia i zabawy dla seniorów – podsumowanie
Jak widać z powyższego artykuły, pomysłów na ćwiczenia i zabawy dla seniorów, które umożliwiają ciekawie spędzać wolny czas oraz pozytywnie wpływają na kondycję psychofizyczną dziadka, babci czy podopiecznego, jest mnóstwo.
W ramach podsumowania jeszcze raz podkreślamy, że choć tego typu warsztaty, zabawy, ćwiczenia i zajęcia dla seniora są organizowane przede wszystkim przez szpitale, uniwersytety trzeciego wieku, kluby seniora i miejskie ośrodki kultury, najlepszym sposobem na aktywizację osoby w podeszłym wieku jest zapewnianie jej rozrywki w domu w gronie najbliższych!
Mamy nadzieję, że powyższy artykuł dał odpowiedzi na wiele pytań i podsunął wiele ciekawych pomysłów. Jeśli macie inne pomysły na zajęcia z seniorami, koniecznie napiszcie o nich w komentarzach!
Źródła:
