Opieka nad starszą osobą wymaga stałej kontroli jej stanu zdrowia. Jednym z częstych problemów, z jakimi borykają się seniorzy, jest nadciśnienie tętnicze. Jak je rozpoznać? Jakie ciśnienie jest zbyt wysokie? Kiedy warto reagować i w jaki sposób to zrobić? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz poniżej.
Czym jest nadciśnienie tętnicze?
Nadciśnienie tętnicze jest inaczej nazywane hipertonią. To stan, w którym ciśnienie krwi w tętnicach jest wyższe niż norma. Zazwyczaj przyjmuje się, że nadciśnienie rozpoczyna się wtedy, gdy jego wartość przekracza 140/90 Hg. Nadciśnienie tętnicze u osób starszych jest częstym schorzeniem, jednak nie należy go bagatelizować, ponieważ może prowadzić do poważnych konsekwencji. Jest czynnikiem ryzyka chorób serca, udaru czy niewydolności nerek.
Nadciśnienie – wszystko, co warto o nim wiedzieć
Przede wszystkim warto podkreślić, że nadciśnienie tętnicze jest chorobą przewlekłą. Oznacza to, że bez stosowania odpowiednich leków, ciśnienie samo się nie unormuje. Nadciśnienie jest często nazywane „cichym zabójcą”, ponieważ rozwija się bezobjawowo. Bardzo często występuje u osób starszych, dlatego też w trosce o ich zdrowie, zaleca się regularne wykonywanie pomiarów ciśnienia, wdrożenie zdrowego stylu życia i odpowiedniego, specjalistycznego leczenia.
Jakie ciśnienie jest prawidłowe?
WHO określiło, że prawidłowe ciśnienie krwi powinno wynosić 120/80 mm Hg. Oczywiście jest to wartość, która dotyczy w szczególności osób młodych lub w sile wieku, u osób starszych ciśnienie może być nieco wyższe. Przyjmuje się jednak, że wartości zbliżone do 140/90 mm Hg są traktowane jako stan przednadciśnieniowy, a powyżej tych wyników oznaczają nadciśnienie tętnicze.
Czy prawidłowe ciśnienie jest różne w zależności od wieku?
Tak. Standardy właściwego ciśnienia stosowane przez WHO lub inne organizacje medyczne dotyczy zazwyczaj ludzi młodych i aktywnych, natomiast w przypadku seniora prawidłowa wartość ciśnienia może być nieco wyższa. Dlaczego tak się dzieje? Osoby starsze mają często obkurczone naczynia krwionośne, co prowadzi do zwiększenia ciśnienia. Ważne jest jednak, aby opiekun osoby starszej stale kontrolował jej ciśnienie, aby zapobiec nagłemu jego skokowi.
Jakie konkretnie ciśnienie jest w normie u osób starszych?
Średnie prawidłowe ciśnienie seniora to:
- w przypadku osób powyżej 60 roku życia to wartość 134/78 mm Hg;
- u osób powyżej 70 roku życia to 135/88 mm Hg;
- u osób powyżej 80 roku życia to średnio 140/90 mm Hg;
- u osób powyżej 90 roku życia za prawidłowe ciśnienie uznaje się około 140-150/90 mm Hg.
Oczywiście wartości te mogą być nieco wyższe lub niższe i wtedy też nie warto wpadać w panikę, jednak szczególnie niebezpieczne mogą okazać się nagłe skoki ciśnienia.
Co poradzić na bardzo wysokie ciśnienie u starszej osoby?
Aby wiedzieć, w jaki sposób reagować, gdy u seniora występuje nadciśnienie tętnicze, warto prawidłowo określić jego objawy i wiedzieć, na czym polega jego leczenie. Jeśli u osoby starszej ciśnienie gwałtownie wzrośnie, a nie stosuje on żadnych lekarstw na tę przypadłość, konieczne jest pilne wezwanie fachowej pomocy. Opiekunka powinna wtedy wybrać numer alarmowy i opisać całą sytuację ratownikowi medycznemu. Jeśli jednak senior przyjmuje stałe leki na obniżenie ciśnienia, warto jest po nie sięgnąć.
Jakie są objawy wysokiego ciśnienia?
Czasami osoba starsza sama nie wie, czy jej ciśnienie jest zbyt wysokie. Zazwyczaj nie towarzyszą temu inne objawy. Zdarza się jednak, że sygnałem alarmującym mogą być:
- zawroty i bóle głowy;
- zaburzenia widzenia;
- uderzenia gorąca;
- obniżenie koncentracji i senność;
- zmęczenie fizyczne lub psychiczne;
- zaburzenia równowagi;
- zimne stopy i dłonie;
- szum w uszach;
- tachykardia, czyli zwiększona aktywność serca i przyspieszony puls.
Jak szybko zbić wysokie ciśnienie u starszej osoby?
Samodzielna próba zbicia wysokiego ciśnienia u osoby starszej może być niebezpieczna. Podawanie leków powinno być skonsultowane z lekarzem. Jeśli więc senior często miewa nagłe nadciśnienie tętnicze, warto jest wcześniej zadbać o to, aby uzgodnić wspólnie najskuteczniejszy plan działania. Sprawowanie opieki nad osobami starszymi wiąże się często z ryzykiem występowania problemów z ich zdrowiem, dlatego zapoznanie się z ich sytuacją zdrowotną może być kluczowe, aby wiedzieć, jak im pomóc.
Kiedy wysokie ciśnienie u seniora jest powodem do niepokoju?
Z pewnością każdy opiekun osoby starszej powinien zareagować tedy, gdy ciśnienie przekracza 180/120 mm Hg. Wtedy też niezbędna jest interwencja lekarska. Dodatkowo występujące objawy, takie jak zawroty głowy, duszności czy krwawienia z nosa, są sygnałem alarmującym, że pomocy medycznej należy szukać natychmiast.
Czy wysokie ciśnienie u osoby starszej może samoczynnie się obniżyć?
Tak, jednak zawsze jest tego jakaś przyczyna. Czasami wzrost ciśnienia u osób starszych jest spowodowany silnym stresem, czasem zła dieta lub zaprzestanie stosowania niektórych leków może sprawić, że u seniora dochodzi do wahania ciśnienia tętniczego.
Czy istnieje specjalna dieta na nadciśnienie?
Lekarze szczególnie polecają osobom starszym, które zmagają się z nadciśnieniem tętniczym, dietę DASH, która polega na zwiększeniu spożycia owoców, warzyw, produktów pełnoziarnistych oraz ograniczenie tłuszczów nasyconych, cukrów i soli. Opiekun seniora powinien też unikać podawania takiej osobie posiłków wysokoprzetworzonych.
Nadciśnienie tętnicze – jak wygląda jego leczenie?
Nadciśnienie tętnicze u osób starszych powinno być leczone ściśle według zaleceń lekarza pierwszego kontaktu lub kardiologa. Nie wolno samodzielnie podawać seniorowi leków, których nie przepisał mu specjalista. Bardzo wysokie ciśnienie u starszej osoby to konieczność wezwania specjalistów. Opiekun powinien wtedy wybrać numer alarmowy oraz obserwować seniora, uspokajając go, rozmawiając z nim i pozostawać w stałym kontakcie słownym.
Czym jest nadciśnienie 1 stopnia i jak wygląda jego leczenie?
Nadciśnieniem 1 stopnia jest nazywany stan, kiedy wartości ciśnienia tętniczego nie przekraczają 159/99 mm Hg, jednak są wyższe niż standardowe ciśnienie seniora. Regularne kontrolowanie ciśnienia jest kluczowe dla wdrożenia odpowiedniego leczenia. Kardiolog może zalecić stosowanie odpowiednich leków lub też czasami wystarczy zmiana stylu życia i nawyków żywieniowych.
Co oznacza termin nadciśnienie 2 stopnia? Jakie leczenie stosować?
O nadciśnieniu 2 stopnia mówimy wtedy, gdy ciśnienie tętnicze osiąga wysokie wartości i utrzymuje się często. Wtedy też konieczna jest stała kontrola specjalistyczna, wdrożenie odpowiednich leków oraz stosowanie odpowiedniej diety.
Czy wysokie ciśnienie u starszej osoby może być spowodowane stresem?
Zarówno u młodszych, jak i starszych osób, silne czynniki stresogenne mogą być powodem wzrostu ciśnienia tętniczego. Często trudno jest je zupełnie wyeliminować, jednak stałe monitorowanie wysokości ciśnienia oraz terapia farmakologiczna również w tym przypadku mogą pomóc.
Wysokie ciśnienie u seniora – konieczność regularnych kontroli
Nadciśnienie u seniorów wymaga stałej kontroli parametrów ciśnienia. Opiekun powinien wyposażyć starszą osobę w odpowiedni ciśnieniomierz, który jest obecnie dostępny w każdej aptece. Systematyczne badanie ciśnienia oraz zapisywanie pomiarów w zeszycie lub specjalnej książeczce sprawi, że lekarz będzie mógł dobrać odpowiedni system leczenia pacjenta.
Czy nadciśnienie tętnicze u osób starszych może zagrażać życiu?
Tak, osoby starsze o podwyższonym ciśnieniu tętniczym, są znacznie bardziej narażone na wystąpienie zawału serca, udaru mózgu czy niewydolności nerek. Te schorzenia realnie zagrażają życiu seniora.
Co zrobić, jeśli ciśnienie u osoby starszej jest zbyt niskie?
Hipotonia, czyli niskie ciśnienie u seniora, również wymaga konsultacji lekarskich. Może być spowodowane odwodnieniem, przyjmowaniem nieodpowiednich leków lub występowaniem innych chorób.
Zarówno zbyt wysokie, jak i za niskie ciśnienie u osoby starszej, może być niebezpieczne dla jej zdrowia i życia. Opiekun takiej osoby powinien wiedzieć, kiedy reagować i być w stałym kontakcie z lekarzem prowadzącym pacjenta.
