Opieka nad osobą starszą bywa zadaniem niełatwym. I nie mówimy tu tylko o pracy jako opiekunka i zajmowaniu się podopiecznym, który na początku jest dla nas osobą obcą. Seniorzy często mają swoje przyzwyczajenia, bywają uparci i nieskorzy do kompromisów, co sprawia, że także opieka nad rodzicem czy dziadkiem bywa wymagająca. Może wystąpić na przykład brak apetytu u seniora. Czym może on być spowodowany i czy istnieją domowe sposoby na apetyt dla seniora? O tym piszemy poniżej.
Brak apetytu u seniora – czy jest powodem do niepokoju?
To podstawowe pytanie. Brak apetytu u starszej osoby u wielu – zwłaszcza mniej doświadczonych – opiekunek i opiekunów momentalnie budzi niepokój – zwłaszcza wtedy, gdy w kuchni daliśmy z siebie wszystko i sądzimy, że niemożliwe jest, by ktoś nie chciał zjeść naszej potrawy…
Warto zatem pamiętać o tym, że brak apetytu u seniora często jest czymś całkowicie naturalnym, związanym ze starzeniem się ludzkiego organizmu. Wraz z postępującym wiekiem spowolnieniu ulegają procesy przemiany materii, co skutkuje zmniejszonym zapotrzebowaniem na energię. Do tego dochodzi znacznie mniejsza niż u dzieci, nastolatków i dorosłych aktywność fizyczna, która także wzmaga głód.
Oczywiście nie należy z góry zakładać, że brak apetytu u osoby starszej jest czymś, nad czym można przejść do porządku dziennego ot tak, zwłaszcza wtedy, gdy występuje silny jadłowstręt u seniora i towarzyszy mu spadek masy ciała. Wskazane jest wówczas wykonanie badań krwi i sprawdzenie stężenia poszczególnych składników pokarmowych w organizmie.
Wstręt do jedzenia u osób starszych – czym może być spowodowany?
Wstręt do jedzenia u osób starszych oraz będącego jego wynikiem niedożywienie mogą mieć różne podłoże: kliniczne czy psychospołeczne. To właśnie dlatego kluczową rolę odgrywa tu interwencja lekarska – niezbędne jest przeprowadzenie wywiadu lekarskiego i badań, które pomogą ustalić diagnozę.
Brak apetytu u seniora może być spowodowany czynnikami klinicznymi. Najczęściej wskazuje się na następujące przyczyny:
- zmiany patofizjologiczne będące efektem starzenia się organizmu: brak pełnego uzębienia, utrata powonienia lub smaku;
- choroby przewlekłe: m.in. cukrzyca, nowotwory;
- zaburzenia hormonów regulujących łaknienie: cholecystokininy, glukagonopodobnego peptydu 1 oraz greliny;
- demencja – np. w przebiegu chorób neurodegeneracyjnych.
Wśród czynników psychospołecznych wskazuje się natomiast m.in. na:
- brak wiedzy na temat żywności i właściwego odżywiania się;
- depresja okresu starczego lub lęk;
- samotność, izolacja i ubóstwo.
Domowe sposoby na apetyt dla seniora
Co zrobić, gdy starsza osoba nie chce jeść i pić, a przeprowadzone badania wykluczają przyczyny kliniczne i psychospołeczne, takie jak cukrzyca, choroby nowotworowe czy układu sercowo-naczyniowego lub depresję? Istnieją różne domowe sposoby na apetyt dla seniora, które można wypróbować.
Brak apetytu u starszej osoby? Dopasuj posiłki do wieku
Często zdarza się, że przyczyna braku apetytu u seniora jest dość prozaiczna. Chodzi tu o niewłaściwy dobór posiłków do wieku podopiecznego. Być może starsza osoba nie chce jeść, ponieważ braki w uzębieniu nie pozwalają jej gryźć twardych warzyw lub kawałków mięsa? A może występują trudności z trawieniem tłustych, ciężkostrawnych posiłków?
Niezależnie od tego, czy opiekujemy się seniorem w Niemczech, czy rodzicem lub dziadkiem, upewnijmy się, że przygotowywane potrawy są odpowiednie pod względem formy i konsystencji. Przydatne może być też wsparcie dietetyka, który przygotuje przykładowy jadłospis dla seniora.
Jadłowstręt u seniora – zadbaj o towarzystwo
Może się okazać, że brak apetytu jest wynikiem samotności seniora. Takie sytuacje zdarzają się na przykład po utracie współmałżonka, gdy wszystkie codzienne czynności, takie jak jedzenie, przywołują wspomnienie ukochanej osoby. Warto zatem zadbać o to, by osoba starsza zawsze miała towarzystwo podczas spożywania posiłków: rozmowy i żarty sprawiają, że można nabrać większej ochoty do jedzenia.
Wspólne gotowanie kluczem do sukcesu
Domowym sposobem na apetyt u seniora może też być zaproszenie go do gotowania. Wspólne przyrządzanie posiłków nie tylko aktywizuje fizycznie i psychicznie osobę starszą, ale też sprawia, że nie czuje się ona całkowicie zależna od opiekuna (niektórzy seniorzy mogą to uważać za coś uwłaczającego i przez to nie chcieć jeść).
Warto też zaznaczyć, że wspólne przygotowywanie posiłków – poza tym, że pozytywnie nastraja – wzmaga również głód!
Kiedy są potrzebne leki na apetyt dla seniora?
Brak apetytu i łaknienia może prowadzić do anoreksji oraz sytuacji, w której występuje odwodnienie organizmu u osób starszych. W niektórych sytuacjach lekarz może zalecić zioła oraz leki na apetyt dla seniora. Decyzje o leczeniu farmakologicznym zawsze podejmuje jednak lekarz po uprzednim przeprowadzeniu wywiadu lekarskiego i diagnostyki.
Co na brak apetytu u seniora? Zazwyczaj stosuje się przede wszystkim produkty wytwarzane na bazie ekstraktów roślinnych z mniszka, mięty, cykorii, kopru czy krwawnika. Choć takie produkty są dostępne bez recepty, ich stosowanie powinno być skonsultowane z lekarzem.
Źródła:
https://www.mp.pl/pacjent/dieta/niedozywienie/110969,niedozywienie-u-osob-starszych
