Zmiany osobowości u osoby starszej zawsze budzą pewien niepokój. I nie ma w tym nic dziwnego, bo jak wytłumaczyć sytuację, w której przyjazny i troskliwy senior niemal z dnia na dzień staje się egoistyczny, złośliwy, a nawet agresywny? Opieka nad taką osobą bywa trudna, jednak należy mieć świadomość tego, że złośliwość i egoizm starszych ludzi nie zawsze jest odbiciem ich charakteru. Przyczyną takiego stanu rzeczy może być tak zwana złośliwość starcza.
Agresja u starszych ludzi – przyczyny
Myśląc o starszych osobach, często mamy przed oczami seniorów cichych i spokojnych, co sprawia, że agresja i złośliwość starych ludzi wydają nam się czymś niecodziennym i nienaturalnym, czymś, co nie ma prawa bytu. Miejmy zatem świadomość tego, że – choć ludzie wraz z upływającym wiekiem faktycznie stają się spokojniejsi – seniorzy, tak samo jak osoby młodsze, są przepełnione emocjami – często, niestety, negatywnymi i dość przykrymi.
Warto zatem pamiętać o tym, że agresja u starszych ludzi, może mieć podłoże bardzo przyziemne:
- specyficzny charakter – jakkolwiek banalnie to brzmi, senior może być opryskliwy i egoistyczny, bo… taki po prostu jest. Ludzki charakter kształtuje się przez lata i w wieku senioralnym czasem trudno pozbyć się niektórych cech charakteru;
- frustracja spowodowana starością – złośliwość starcza może być wynikiem narastającej frustracji spowodowanej utratą samodzielności i coraz większymi ograniczeniami. Konieczność nieustannego korzystania z pomocy innej osoby, ograniczenia ruchowe, powtarzające się bóle i dolegliwości czy śmierć współmałżonka czasem znajdują ujście w ten sposób;
- obecność opiekunki w domu – doskonale zdajemy sobie sprawę z tego, że żadna opiekunka nie chce tego czytać, ale takie są fakty: nie każdy senior bez problemu akceptuje zmiany i nowe osoby pojawiające się w jego domu.
Jednocześnie należy wiedzieć, że złośliwość starych ludzi może być efektem choroby wieku starczego – demencji.
Demencja starcza agresywna – co to jest?
Złośliwość i egoizm starszych ludzi – zwłaszcza w sytuacji, kiedy pojawiają się nagle – powinny być potraktowane jako sygnał ostrzegawczy. Jest to bowiem jeden z objawów demencji – choroby otępiennej, czyli stanem chorobowym, w którym dochodzi do postępującego upośledzenia funkcji intelektualnych. Najczęstsze objawy demencji starczej to problemy z pamięcią, mogące skutkować zadawaniem tych samych pytań i niepoznawaniem bliskich osób, a także dezorientacja, spowolnione myślenie, trudności z zapamiętywaniem i poprawnym używaniem słów oraz nieumiejętność przyswajania nowych informacji.
Wraz z postępującymi zmianami pojawia się również demencja starcza agresywna. Złośliwe uwagi, opryskliwość, a nawet agresja słowna mogą być efektem odczuwanej bezradności, lęku czy dezorientacji. Zaburzenia zachowania, złośliwość i egoizm starszych ludzi mogą zresztą towarzyszyć także innym chorobom – na przykład chorobie Alzheimera. To właśnie z tego względu nagłe zmiany osobowościowe u podopiecznego, rodzica w podeszłym wieku lub dziadka czy babci powinny być skonsultowane z lekarzem.
Złośliwość i egoizm starszych ludzi – jak się zachowywać wobec nich?
Demencja starcza agresywna bywa sporym problemem nie tylko dla seniora, ale również dla opiekuna, który z jednej strony słyszy złośliwe uwagi rzucane w swoją stronę, a z drugiej – musi pamiętać o tym, że chodzi o zdrowie i komfort podopiecznego. Przede wszystkim nie należy brać uwag do siebie i nieustannie pamiętać o tym, że złośliwość i egoizm są efektem postępującej choroby, a nie rzeczywistych odczuć chorego.
W interakcji z seniorem:
- okazuj cierpliwość i zrozumienie;
- podkreślaj swoje dobre intencje i przypominaj, że jesteś po stronie seniora;
- staraj się mieć pozytywne nastawienie;
- zachowaj spokój i unikaj konfrontacji.
Jednocześnie pamiętaj o tym, że bycie opiekunką to praca, a nie bycie służącą i „wchodzenie sobie na głowę”. Jeżeli egoizm i złośliwość nie są wynikiem demencji czy choroby Alzheimera, tylko usposobienia podopiecznego, konieczna jest praca po obu stronach. Życiowe frustracje i specyficzny charakter nie są bowiem usprawiedliwieniem dla pogardliwego traktowania drugiej osoby.
Źródła:
https://www.mp.pl/pacjent/neurologia/choroby/150100,otepienie
