Rola opiekuna seniora nie polega jedynie na dotrzymywaniu towarzystwa, ani też przygotowaniu posiłków. Warto jest także posiadać choć niewielką wiedzę na temat popularnych wśród osób starszych schorzeń, aby wiedzieć, w jaki sposób im pomóc. Poniżej znajdziesz informacje na temat tego, czym jest splątanie.
Co to jest splątanie?
Splątanie – co to właściwie jest? Choć tego pojęcia nie używa się zbyt często i nie jest ono tak popularne, jak inne choroby, które są przypisywane najczęściej osobom starszym, to jednak zdarza się, że senior niespodziewanie traci funkcje poznawcze oraz ma nagłe zaburzenie świadomości, które czasami bywa mylone z demencją. Splątanie jest inaczej nazywane stanem splątaniowym lub delirium. Zazwyczaj towarzyszą mu odwracalne zmiany związane z zaburzeniem uwagi. Niestety przyczyn występowania splątania może być bardzo wiele. Warto poznać objawy splątania oraz umieć je odróżnić i wiedzieć, jak wygląda leczenie i opieka przy demencji starczej.
Skąd bierze się splątanie?
Co istotne, to splątanie samo w sobie nie jest chorobą, lecz jedynie somatycznym objawem innych schorzeń. Najczęściej pojawia się ono u osób starszych, które cierpią na inne dolegliwości, na przykład zaburzenia metaboliczne, przeszły poważne schorzenia neurologiczne lub przyjmują konkretne leki. Inną przyczyną pojawienia się u seniorów splątania, są też czynniki środowiskowe, takie jak na przykład zmiana otoczenia, silny stres, doświadczanie skrajnych emocji, pobyty w szpitalu.
Splątanie – jakie są jego objawy?
Jeśli splątanie może mieć różne przyczyny, to w takim razie, w jaki sposób je rozpoznać? W jaki sposób nie pomylić zespołu splątaniowego z innym schorzeniem? Trudno jednoznacznie wskazać konkretne objawy splątania u seniora, ponieważ każdy organizm jest inny i może wysyłać zupełnie sprzeczne sygnały. Z pewnością jednak opiekunka powinna zwracać uwagę na takie zmiany w zachowaniu starszej osoby, jak:
- Nagła dezorientacja co do własnej osoby, czasu, a nawet miejsca, w którym się znajduje;
- Zaburzenia pamięci i koncentracji – chaotyczne myśli, problemy z przypominaniem sobie tego, co wydarzyło się przed chwilą, niemożność skupienia uwagi;
- Objawy psychotyczne, takie jak omamy lub urojenia, najczęściej wzrokowe;
- Zmiany w zachowaniu, na przykład nadmierne pobudzenie ruchowe, agresywne zachowanie, apatia, senność, brak cierpliwości;
- Zmiany w funkcjonowaniu o określonej porze dnia – powyżej opisane zachowania nasilają się zazwyczaj w porze wieczornej lub w nocy.
Czy uczucie splątania można do czegoś porównać?
Stan splątania najczęściej porównuje się do uczucia, które jest spowodowane bardzo silnym upojeniem alkoholowym. Można więc powiedzieć, że chory funkcjonuje, jednak nie do końca kontroluje on swoje zachowanie w danej chwili. Co więcej, po ustaniu ataku nie pamięta on również tego, co przed chwilą się wydarzyło. Splątanie można też porównać do bycia w stanie półsnu, w którym trudno jest odróżnić jawę od marzeń sennych lub koszmarów, co sprawia, że senior czuje się całkowicie zdezorientowany. Innym sposobem na znalezienie wyjaśnienia, jak może czuć się osoba starsza podczas splątania, to porównanie tego stanu do ekstremalnego zmęczenia, podczas którego reakcje na bodźce są opóźnione, a mózg odmawia logicznego myślenia, świat zewnętrzny jest zamazany i trudny do zrozumienia. Należy jednak pamiętać, że urojenia i halucynacje u osób starszych mogą wystąpić także w innych jednostkach chorobowych.
Czy splątanie u osób starszych może sygnalizować o poważnej chorobie?
Choć splątanie samo w sobie nie jest chorobą, to może ono wskazywać na poważne dolegliwości u seniora. Jego pojawienie się jest sygnałem alarmującym od organizmu, dlatego też wymaga natychmiastowej diagnostyki. Może wskazywać na zaburzenia neurologiczne, metaboliczne, infekcje lub reakcje na przyjmowanie leków. Warto więc w porę zareagować. Każda opiekunka powinna wiedzieć, czym objawia się splątanie, jak rozpoznać apatię u osoby starszej lub początki demencji.
Czym jest jakościowe zaburzenia świadomości?
Poprzez jakościowe zaburzenia świadomości rozumiemy sytuację, w której osoba inaczej niż dotychczas reaguje na otoczenia oraz widoczne są zmiany w sposobie postrzegania przez nią świata. Jakościowe zaburzenia świadomości mogą obejmować urojenia, halucynacje oraz dezorientację. Ich pojawienia się nie można lekceważyć, ponieważ mogą one wskazywać nawet na stan zagrożenia życia.
Dlaczego osoby starsze mają zaburzenia świadomości?
Starzenie się jest naturalnym procesem organizmu. Wraz z wiekiem pojawia się większe ryzyko występowania chorób przewlekłych, a także funkcje narządów osłabiają się. Nieuchronny upływ czasu działa też niekorzystnie na cały układ nerwowy, co może prowadzić do zaburzeń świadomości. Czasami to schorzenie może być też wynikiem przebytych chorób lub przyjmowania niektórych leków.
Zaburzenia świadomości – jakie są jego objawy?
Do najpopularniejszych objawów zaburzenia świadomości należą:
- dezorientacja;
- zaburzenia uwagi i koncentracji;
- zaburzenia percepcji;
- zaburzenia koordynacji ruchowej i mowy.
Czy zespół splątaniowy można wyleczyć?
W wielu przypadkach splątanie jest odwracalne. Należy jednak podkreślić, że nie jest to choroba, więc należy znaleźć przyczynę jego powstania. Jeśli zostanie ono prawidłowo i szybko zdiagnozowane oraz wdrożone zostanie odpowiednie leczenie, może ono ustać. W przypadku chorób przewlekłych proces ten wymaga jednak długotrwałego wsparcia.
Gdzie szukać pomocy, gdy senior ma stany splątania?
Przede wszystkim warto pozostawać w stałym kontakcie z lekarzem rodzinnym lub specjalistą z zakresu chorób neurologicznych. Warto dokładnie opisać wszystkie objawy, z jakimi boryka się senior oraz wskazać, w jakim czasie doszło do zmian w jego zachowaniu. W przypadku nagłego pogorszenia się stanu zdrowia, należy wezwać pogotowie.
Co może towarzyszyć splątaniu?
Osoby, które doświadczają splątania, mogą być zdezorientowane, niespokojne, a także mają trudności z komunikacją. W niektórych przypadkach splątania może też pojawić się agresja lub silny lęk. Jeśli zauważysz takie objawy u seniora, reaguj.
Praca z osobą starszą – jaką wiedzę powinien posiadać opiekun?
Praca opiekuna osób starszych jest wymagająca, jednak przynosi wiele satysfakcji. Przed jej podjęciem warto poznać choroby, które najczęściej pojawiają się u seniorów. Dzięki szybkiej reakcji można realnie pomóc osobom starszym i czuwać nad ich bezpieczeństwem. Na naszej stronie internetowej znajdziesz aktualne oferty pracy w opiece.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy splątanie można pomylić z innym schorzeniem?
Tak, dosyć często splątanie jest mylone na przykład z demencją, chorobami psychicznymi lub depresją. Warto więc zwracać uwagę na jego nagłe początki oraz zmienność objawów. Jeśli sam nie potrafisz stwierdzić, czy to splątanie – skonsultuj się ze specjalistą.
Stan splątania a leki – co może złagodzić objawy?
Leczenie splątania nie obejmuje zazwyczaj farmakologii. Warto ustalić przyczynę problemu i usunąć ją. Dodatkowo należy pamiętać o odpowiednim nawodnieniu i zapewnieniu spokojnego otoczenia dla seniora.
Jak przekonać seniora do przyjmowania leków?
Przede wszystkim należy wyjaśnić starszej osobie, że leki mają mu tylko pomóc, nie pogorszyć jego stan. Warto też wprowadzić pewną rutynę, która zachęca do przyjmowania środków farmakologicznych.
Splątanie to poważny stan u osób starszych, który wymaga szybkich działań i odpowiedniego leczenia. Opiekunowie seniorów powinni wiedzieć, jak reagować w nagłych sytuacjach, aby zapewnić bezpieczeństwo swoim podopiecznym.
